LAN QYQALLA
Poezite mia e biografia italisht e shqip
LAN QYQALLA – Poezi
DHURATA E VAN GOGH
Sot
isha Van Gogh,
pikturoja me zemër
në pëlhurën e kohës.
S’desha të të fal as lule, as stoli,
por një copëz shpirti:
veshët e dëgjimit,
që fjalët e mia të jetojnë në ty.
Nuk jam piktor,
po fjalët kanë ngjyra.
Nuk e kam veshin ta jap,
po ta fal zërin
e poezinë plot art,
të vetmen dhuratë
që në mua,
buron si krua.
IL DONO DI VAN GOGH
Oggi
ero Van Gogh,
pitturavo col cuore
sulla tela del tempo.
Non volevo regalarti né fiori, né gioielli,
ma un frammento di anima:
le orecchie dell’ascolto,
affinché le mie parole vivano in te.
Non sono pittore,
eppure le parole hanno colori.
Non ho l’orecchio da donare,
ma ti offro la voce
e la poesia colma d’arte,
l’unico dono
che in me
sgorga come una fontana.
A DO TË KTHEHESH NË VJESHTË?
Silueta jote ikën.
e rrugët e Prishtinës u ngushtuan në kërkim,
e nata u shua pa hënë, pa yje pa siluetën tënde në errësirë.
Kthimin tend prita …e prita, …e prita,
po as agimet e korrikuts’të sollën
e vitet e shkruara me ty
mbetën veç kujtim.
Nëse kthehesh,
do më gjesh të ngrirë në varg,
me sytë nga konvikti shtatë.
Kujto prehjen në kraharor.
e dashurinë që psherëtin.
besnikëria ime akoma të ndjek si hije në pakthim.
Malli të thërret,
të lehta i ka ëndrrat në prehje.
A do kthehesh në vjeshtë?
A do mbetesh kujtim,
në kujtesë?
TORNERAI IN AUTUNNO?
La tua silhouette svanisce.
Le strade di Prishtina si stringono nella ricerca,
e la notte si spense senza luna, senza stelle,
senza la tua silhouette nel buio.
Ho atteso il tuo ritorno…l’ho atteso,… l’ho atteso.
ma neanche le albe di luglio l’hanno portato,
e gli anni scritti con te
sono rimasti solo un ricordo.
Se torni,
mi troverai congelato nei versi,
con gli occhi verso il collegio sette.
Ricorda il riposo nel petto,
e l’amore che sospira.
La mia fedeltà ti segue ancora,
come un’ombra senza ritorno.
La nostalgia ti chiama,
leggere sono i sogni nel riposo.
Tornerai in autunno?
O forse resterai solo un ricordo,
nella memoria?
METAMORFOZA
(Lora e NjuJorkut)
Lora më tha të ndjek shembullin e Odisesë:
mos i dëgjo këngët e sirenave të detit të thellë,
as vargjet e poetëve që mbi dallgë shkruajnë dashuri.
Në Nju Jork, ajo studionte Pythagorën,
përkthente fjalët që s’u thane kurrë
n ëgjuhën e imitimeve,
I shkruante në kripën e kujtesës,
aty ku jeta është një ëndërr
dhe ëndrra jetë e vërtetë.
Fjalët epike ndryshojnë trajtë,
mëllenjat vallëzojnë mbi ne,
dhe mendimet e thella të detit
të ngjethin misht.
Në ajrin e NjuJorkut
malli më merr për tronditjen e gjallë të jetës.
METAMORFOSI
(Lora di New York)
Lora mi disse di seguire l’esempio di Ulisse:
non ascoltare il canto delle sirene nel profondo mare,
né i versi dei poeti che, sulle onde, scrivono d’amore.
A New York, lei studiava Pitagora,
traducendo parole che mai sono state dette
in una lingua fatta di echi e imitazioni.
Le scriveva nel sale della memoria,
laddove la vita è un sogno
e il sogno è la vita vera.
Le parole epiche mutano forma,
i merli danzano sopra di noi,
e i pensieri abissali del mare
fanno rabbrividire la carne.
Nell’aria inquieta di New York,
ho voglia di provare ancora la viva scossa della vita.
LETRA E VONUAR
Një pëllumb bartëte një letër të shkruar me ngjyrën e diellit,
niset në udhëtim të gabuar.
Hëna varet mbi pendët e saj të bardha,
fushat përkunden në gjumin e pasdites së djalit…
Zemra e saj dhemb lehtë në qershor,
pikat e shiut shpëlajnë rrugicat e fshatit mbështjellë me mjegull.
Pëllumbi ulet në adresë të gabuar…
Rruga nr. 1986.
Atë mëngjes, pëllumbi stoliste këngën në folenë e tij,
për të sjellë lajmin në telat e harpës së Erosit.
U ndal në Prishtinë, në Ulpianë,
pushoi në folenë e lejlekut,
në pritjen që mbante aromën e sorrave të bardha.
Doris e kishte shkruar bukur letrën.
Në një stol të rrugës1986, ai kërkonte diçka në një përballje.
Letra e vonuar zbehej pak ngapak gjatë leximit…
Ajo lotonte në anët e shtegut,
në rrudhat e syve, në qoshet e zemrës kërkonte ndarjen,
aty ku gjallon melodia e shpresës.
Merimangat në pikturat e Lorës
qepin pajën e nuses,
Letra e vonuar e lagur me lot.
Një shkëmbim kartolinash në dy drejtime,
e dërguar në një adresë të gabuar
një jetë e tërë në kërkim lëviz përgjatë rrugës nr. 2016.
LA LETTERA IN RITARDO
Un colombo portava una lettera scritta con il colore del sole,
parte in un viaggio sbagliato.
La luna sospesa sulle sue piume bianche,
i campi ondeggiano nella siesta del ragazzo.
Il suo cuore, duole lievemente in giugno,
le gocce di pioggia lavano i vicoli del villaggio avvolti nella nebbia.
Il colombo si ferma a un indirizzo sbagliato…
Via numero 1986.
Quella mattina, il colombo abbelliva il canto nel nido,
per consegnare il messaggio sulle corde dell’arpa di Eros.
Si è fermato a Pristina, a Ulpiana,
riposò nel nido della cicogna,
nell’attesa intrisa da odori dei corvi bianchi.
Doris aveva scritto bene la lettera.
Su una panchina di via 1986, lui cercava qualcosa in un confronto.
E la lettera tardiva poco a poco ingialliva durante la lettura…
Lei piangeva ai margini del sentiero,
nelle rughe degli occhi, negli angoli del cuore cercava la fuga,
là dove germoglia la melodia della speranza.
I ragni sui dipinti di Lora
cuciono il corredo della sposa,
la lettera in tardiva bagnata di lacrime.
Uno scambio di cartoline di due direzioni,
spedita altrove, in un indirizzo sbagliato,
un’intera vita si muove lungo la Via numero 2016.
AROMË POETIKE NË PRISHTINË
Me copëza resh arnova
Ardhjen tënde në shi
Në vjeshtën e të korrave
Ekstazë kishte
mbrëmja me aromë poetike
në Prishtinë.
Xhubleta e veshur
Bartëte aromë dashurie
Në sofren e mendjes
Si sute shtathedhur
Akordoje frymën panegjerike
e sytë shtangën
në Panteonin poetik.
Ti në soditje heshtake
Vodhe ylberin e dashurisë.
AROMA POETICA A PRISTINA
Con brandelli di nuvole ho rattoppato
il tuo arrivo nella pioggia.
Nell’autunno del raccolto
c’era estasi:
la sera, dal profumo poetico,
a Pristina.
La “xhubleta” indossata
portava profumo d’amore.
Nella mensa della mente,
come una cerbiatta leggiadra
accordavi il respiro panegirico
e gli occhi rimasero attoniti
nel Pantheon poetico.
Tu, in silenziosa contemplazione,
rubasti l’arcobaleno dell’amore.
ALTARI I POETËVE PARISIENË
Unë nuk vij sot si turist me sy kureshtar,
po si poet që kërkon gjurmë e fjalë,
në trotuare ku Apollinaireshpiku dritën,
duke i kthyer vargjet në figura të mendimit.
Kam lexuar Eluard-in nën dritën e kandelës,
tek pushton botën me poezi dashurie,
kam dëgjuar Rimbaud-in të bërtasë
në bulevardet e vetmisë e zgjimit poetik.
Aragoni më pëshpëriti në kujtesë:
“ Nuk ka dashuri të lumtur”
as poezi më të bukur,
se ajo që i këndon dashurisë për Paris,
edhe kur qyteti hesht.
E ku janë ata sot?
Në cilën labirint u tret zëri i tyre?
A janë varrosur në heshtjen e Montmartre-it,
apo frymojnë ende në vargjet
që do të zgjojnë shekuj të tjerë?
Ti, Paris, më sheh si të huaj,
mua, poetin nga Dardania e plagosur,
që lexon rrëfimin me lot të shndërruar në vargje,
dhe sjell me vete shpirtin e gjuhës sime,
të rëndë sa plumbi e të kthjellët si loti,
për ta shtrirë mbi tavolinat e tua të pluhurosura.
Unë nuk vij për të parë Parisin,
po për t’u frymëzuar në gjirin tënd,
në qytetin që flinte në metaforë,
e për poetët që ende rrojnë në frymë,
që ta thuri këtë poezi
në gjuhën time.
në emrin tim Lani
në fjalën që kujton poetët.
L’ALTARE DEI POETI PARIGINI
Non arrivo oggi con lo sguardo di un turista,
ma come poeta che cerca tracce e parole,
sui marciapiedi dove Apollinaire inventò la luce,
trasformando i versi in figure del pensiero.
Ho letto Eluard alla luce della candela,
mentre conquista il mondo con poesie d’amore,
ho sentito Rimbaud urlare
sui viali della solitudine e del risveglio poetico.
Aragon mi ha sussurrato nella memoria:
“Non c’è amore felice”
né poesia più bella
di quella che canta l’amore per Parigi,
anche quando la città tace.
E dove sono loro oggi?
In quale labirinto si è dissolta la loro voce?
Sono stati sepolti nel silenzio di Montmartre,
o respirano ancora nei versi
che risveglieranno altri secoli?
Parigi, tu mi guardi come uno straniero,
me, il poeta dalla Dardania ferita,
che legge il racconto con lacrime mutate in versi,
e porta con sé l’anima della mia lingua,
pesante come il piombo e limpida come una lacrima,
per stenderla sulle tue tavole impolverate.
Io non vengo per vedere Parigi,
ma per ispirarmi nel tuo seno,
nella città che dormiva in metafora,
e per i poeti che ancora vivono nel respiro,
per tessere questa poesia
nella mia lingua,
a mio nome, Lani,
nella parola che ricorda i poeti.”
FLOKARTA
Dimër kishte në anamalas
e ftohtësi ndjenë në verë
ishte klitë(dridhmë) njohja në jetë
rreze shprese në asketi.
Rrokëzoj shtëllunga vargjesh
për flokartën sutë
në Prishtinë një siluetë
lektis ndjenja në dashuri.
Flokarta hapëron me lavomë(dhimbje)
të arsehej në ekzotikë
njohja jonë për mëri
shtrin jastëkun në eklips.
I SUOI CAPELLI D’ORO
C’era inverno ad Anamalas
e si sentiva freddo in estate.
Era brivido la conoscenza nella vita,
raggio di speranza nell’asceta.
Ammucchio sillabe di versi
per la chioma della cerbiatta,
a Pristina una silhouette
risveglia sentimenti d’amore.
Cerbiatta da chioma d’oro apre il dolore,
per immergersi nell’oro dell’esotico;
la nostra conoscenza per l’ira
stende il cuscino nell’eclissi.
JETËSHKRIM LETRAR I LAN QYQALLËS
Ka mbaruar Fakultetin e Filologjisë në Universitetin e Prishtinës.
Si shkrimtar ka të botuara 17 vepra letrare në prozë (tregime e novela) dhe poezi, në gjuhët shqipe, rumune, angleze, frënge, suedeze, turke dhe polake. Poezitë e tij janë publikuar në 170 revista ndërkombëtare me ISSN në Francë, Angli, Belgjikë, Gjermani, Bosnjë, Maqedoni, Itali, Rumani, Kinë, Indi, Bangladesh, Kazakistan, Kore, Japoni, Suedi, Finlandë, Turqi, Egjipt, Libi, Liban, Marok, SHBA, Tagjikistan, Nigeri, Greqi.
Ai është përzgjedhur në antologjinë botërore të poetëve në Kinë (2024), Turqi (2024), Indi (2023), SHBA (2023), dhe në Antologjinë arabe për tregime (2025). Gjithashtu, ka marrë pjesë në Antologjinë e poetëve shqiptarë, e botuar në Francë (2021).
Është kryeredaktor i revistës Orfeu” në Prishtinë dhe redaktor i emisionit për kulturë “Orfeu” në TV Jupiteri, etj. Poezitë dhe tregimet e Lan Qyqallës janë lexuar në YouTube nga “Camera Obscura” në Francë.
Lani është anëtar i Akademisë Shqiptaro-Amerikane të Shkencave dhe Arteve, me seli në Nju Jork (2017 e në vazhdim). Jeton dhe krijon në Prishtinë.
Biografia letteraria di Lan Qyqalla
Ha completato gli studi presso la Facoltà di Filologia dell’Università di Pristina.
Come scrittore ha pubblicato 17 opere letterarie in prosa (racconti e novelle) e poesia, nelle lingue albanese, rumena, inglese, francese, svedese, turca e polacca. Le sue poesie sono state pubblicate in 170 riviste internazionali con ISSN in Francia, Inghilterra, Belgio, Germania, Bosnia, Macedonia, Italia, Romania, Cina, India, Bangladesh, Kazakistan, Corea, Giappone, Svezia, Finlandia, Turchia, Egitto, Libia, Libano, Marocco, USA, Tagikistan, Nigeria e Grecia.
È stato selezionato per l’antologia mondiale dei poeti in Cina (2024), Turchia (2024), India (2023), USA (2023) e per l’Antologia araba di racconti (2025). Ha inoltre partecipato all’Antologia dei poeti albanesi, pubblicata in Francia (2021).
È caporedattore della rivista “Orfeu” a Pristina e redattore del programma culturale “Orfeu” su TV Jupiteri, ecc. Le poesie e i racconti di Lan Qyqalla sono stati letti su YouTube da “Camera Obscura” in Francia.
Lani è membro dell’ Accademia Scianco-Albanese delle Scienze e delle Arti con sede a New York (2017 – presente).
Perktheu Valbona Jakova, Itali
